ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )
201
الفهرست ( فارسى )
ابو اسحاق ابراهيم بن عباس بن محمد بن صول كاتب ، يكى از بليغان و شاعران فصيحى است كه در دوران دستهء از خلفاء تصدى ديوان رسائل را داشته و از ظرفاء و بزرگان بود ، ابو تمام گويد : اگر هرآينه همت ابراهيم در خدمت بسلاطين وى را به آن پايه بالا نمىبرد ، براى شاعران نانى بجا نمىماند يعنى شعرش به آن پايه خوب بود . اين كتابها از اوست : كتاب رسائل . كتاب الدوله . بزرگ است . كتاب الطبيخ . كتاب العطر . حسن بن وهب ابن سعيد بن عمرو بن حصين بن قيس بن قنان بن متى . و قنان كاتب يزيد بن ابو سفيان در زمان حكمرانيش در شام بود ، و بعد براى معاويه كتابت مىكرد ، و معاويه او را به يزيد داده ، و در خلافت يزيد وفات يافت ، يزيد فرزند او را بنام قيس بكتابت گمارد ، و قيس براى مروان و عبد الملك ، و پس از آنان ، براى هشام كتابت كرده ، و در زمان هشام وفات يافت . و هشام فرزند او حصين را بكتابت برگزيده سپس كتابت مروان شد ، ( و با او بمصر رفت ، مروان كه كشته شد ) نزد ابن هبيره رفته ، و ابن هبيره از ابو جعفر براى او زينهارنامه گرفته و او هم در خدمت منصور و مهدى بود ، تا آنكه در راه رى وفات يافت ، و مهدى پسر او عمر را بكتابت برگزيد ، و مدتى هم كاتب خالد بن برمك بود ، تا وفات يافت ، و سعيد جاى او را گرفته ، و هميشه در خدمت خاندان برمك بود ؛ فرزندش وهب بهر طرفى روى آورد ، مدتى نزد جعفر بن يحيى كتابت كرد ، بعد در دستگاه ذو الرئاستين در آمده و ذو الرئاستين درباره او مىگفت : من عجب دارم از كسى كه وهب با او باشد ، و او اهتمامى به خود نداشته باشد . پس از ذو الرئاستين ، حسن بن سهل او را كاتب خود نمود و كار كرمان و فارس را به او واگذار كرد تا به آن سروصورتى دهد ، و هنگامى كه او را از فم الصلح « 1 » برسالت نزد مأمون فرستاد در راه بغداد - فم الصلح غرق شد . سليمان در سن چهاردهسالگى بكتابت مأمون برگزيده شد ، و بعد براى ايتاخ ، و اشناس كتابت كرده ، و در دوران معتمد بمقام وزارت رسيد . و نامههايش به صورت كتابى جمعآورى شد . اما حسن بن وهب برادر سليمان ، كاتب محمد بن عبد الملك زيات بود . و رياست ديوان رسائل را داشت ، و شاعرى بليغ ، و نامهنگارى فصيح ، و يكى از نويسندگان ظريف و بذلهگوئى بوده و نامههايش به صورت كتابى جمعآورى شده است .
--> ( 1 ) رجوع شود بصفحهء 55 همين كتاب .